Do livro para o palco e vice-versa: sobre uma tradução brasileira de Iwona, Księżniczka Burgunda (Ivone, princesa da Borgonha), de Witold Gombrowicz
DOI :
https://doi.org/10.5007/2175-7968.2023.e92527Mots-clés :
Iwona, ksi??niczka Burgunda (Ivone, princesa da Borgonha), entre o palco e o livro: traduzir (para o) teatro, Gombrowicz no BrasilRésumé
Em vista do projeto de publicação em livro da minha tradução de Iwona, Księżniczka Burgunda (Ivone, princesa da Borgonha), de Witold Gombrowicz – feita sob encomenda para a primeira montagem brasileira da peça, em 2003 –, revisito a empreitada e reexamino o processo tradutório, suas motivações e premissas, seus problemas e resultados. Redirecionada do espaço do palco para o âmbito das letras, confrontada com um novo momento da trajetória de recepção de Gombrowicz em nosso país, a tradução realizada anos atrás dá ensejo a uma série de questionamentos: as diretrizes do trabalho tradutório (ainda) se mostram acertadas? Suas soluções – textuais e paratextuais – (ainda) parecem satisfatórias? Em que medida? Por quê?
Références
Barańczak, Stanisław. Ocalone w tłumaczeniu: szkice o warsztacie tłumacza poezji z dodatkiem małej antologii przekładów-problemów. Wyd. 3. Kraków: a5, 2004.
Berman, Antoine. Pour une critique des traductions: John Donne. Paris: Gallimard, 1995.
Bigliazzi, Silvia; Kofler, Peter & Ambrosi, Paola (Ed.). Theatre translation in performance. London/New York: Routledge, 2013.
Figueiredo, Guilherme. Tartufo 81. Rio de Janeiro: Civilização Brasileira, 1980.
Franczak Jerzy. “Trzy i pół dramatu”. In: Gombrowicz, Witold. Dramaty. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2012a. p. 460-470.
Gasparini, Pablo. El exílio procaz: Gombrowicz por la Argentina. Rosario: Beatriz Viterbo, 2007.
Gombrowicz, Witold. Théâtre: Yvonne, princesse de Bourgogne, Mariage. Traduction par K. A. Jelenski, Geneviève Serreau, Koukou Chanska & Georges Sédir. Paris: Julliard, 1965.
Gombrowicz, Witold. Bakakai. Tradução de Álvaro Cabral. Rio de Janeiro: Expressão e Cultura, 1968.
Gombrowicz, Witold. A pornografia. Tradução de Flávio Moreira da Costa. Rio de Janeiro: Expressão e Cultura, 1970.
Gombrowicz, Witold. A pornografia. Tradução de Tati de Moraes; revisão da tradução Yan Michalski. Rio de Janeiro: Nova Fronteira, 1986.
Gombrowicz, Witold. Dramaty. Wyd. 2. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 1988.
Gombrowicz, Witold. Ferdydurke. Tradução de Tomasz Barciński. São Paulo: Companhia das Letras, 2006.
Gombrowicz, Witold. Cosmos. Tradução de Tomasz Barciński e Carlos Alexandre Sá. São Paulo: Companhia das Letras, 2007.
Gombrowicz, Witold. “Contra os poetas”. Tradução de Marcelo Paiva de Souza. Poesia Sempre, 30, p. 21-29, 2008.
Gombrowicz, Witold. Pornografia. Tradução de Tomasz Barciński. São Paulo: Companhia das Letras, 2009.
Gombrowicz, Witold. Curso de filosofia em seis horas e quinze minutos. Tradução de Teresa Bulhões Carvalho da Fonseca. Rio de Janeiro: José Olympio, 2011.
Gombrowicz, Witold. Dramaty. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2012a.
Gombrowicz, Witold. Testament: rozmowy z Dominique de Roux. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2012b.
Gombrowicz, Witold. Teatro completo. Traducción de Bożena Zaboklicka, Pau Freixa, Witold Gombrowicz y Alejandro Rússovich. Buenos Aires: El Cuenco de Plata, 2018.
Jarzębski, Jerzy. Natura i teatr: 16 tekstów o Gombrowiczu. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2007.
Jarzębski, Jerzy (Red.). Witold Gombrowicz nasz współczesny. Kraków: Universitas, 2010.
Kosiński, Dariusz. Teatra polskie. Historie. Warszawa: PWN, 2010.
Levý, Jiří. The art of translation. Translated by Patrick Corness. Amsterdam: John Benjamins, 2011.
Markowski, Michał Paweł. Czarny nurt: Gombrowicz, świat, literatura. Kraków: Wydawnictwo Literackie, 2004.
Morini, Massimiliano. Theatre translation: theory and practice. London: Bloomsbury, 2022.
Puzyna, Konstanty. “Pestka”. In: Puzyna, Konstanty. Czasem coś żywego. Teksty najważniejsze. Warszawa: Agora, 2015. p. 185-192.
Ratajczakowa, Dobrochna. “Sługa dwóch panów: dwoisty żywot dramatu”. In: Markiewicz, Henryk (Wybór). Problemy teorii literatury, seria 4, prace z lat 1985-1994. Wrocław: Ossolineum, 1998. p. 259-268.
Sarrazac, Jean-Pierre. Poética do drama moderno: de Ibsen a Koltès. Tradução de Newton Cunha, Jacó Guinsburg & Sonia Azevedo. São Paulo: Perspectiva, 2017.
Skibińska, Elżbieta (Red.). Gombrowicz i tłumacze. Łask: Oficyna Wydawnicza Leksem, 2004.
Totzeva, Sofia. Das theatrale Potential des dramatischen Textes: ein Beitrag zur Theorie von Drama und Dramenübersetzung. Tübingen: Gunter Narr Verlag, 1995.
Worthen, William B. Dramat: między literaturą a przedstawieniem. Tłumaczenie Mateusz Borowski, Małgorzata Sugiera. Kraków: Księgarnia Akademicka, 2013.
Zumthor, Paul. Performance, réception, lecture. Longueuil: Le Préambule, 1990.
Żółkoś, Monika. Ciało mówiące: Iwona, księżniczka Burgunda Witolda Gombrowicza. Gdańsk: słowo/obraz terytoria, 2001.
Téléchargements
Publiée
Comment citer
Numéro
Rubrique
Licence
(c) Tous droits réservés Cadernos de Tradução 2023

Ce travail est disponible sous la licence Creative Commons Attribution 4.0 International .
Autores têm autorização para assumir contratos adicionais separadamente, para distribuição não exclusiva da versão do trabalho publicada nesta revista (ex.: publicar em repositório institucional ou como capítulo de livro, com reconhecimento de autoria e publicação inicial nesta revista).

















































